Toplumda ‘sarı nokta hastalığı’ olarak bilinen makula dejeneresansı hastalığının kuru (non-eksudatif) ve yaş (eksudatif) olmak üzere iki tipi bulunmaktadır.
Sarı nokta hastalarının yaklaşık %90’ı kuru tip olmasına rağmen, ileri derecede görme kaybı genellikle yaş tip hastalarda oluşur.
Kuru tip sarı nokta hastalığında görme kaybı, görme merkezindeki tabakaların atrofisi (kuruması) sonucunda oluşurken, yaş tipte ise görme merkezinde kanama oluşur, ardından gelişen skar (nedbe) dokusu ile görme kaybedilir.
Yaş tipte gelişen görme kaybı daha hızlı ve daha ileri düzeyde bir görme kaybıdır.

Prof. Dr. Tansu Erakgün
Retina Hastalıkları ve Vitreoretinal Cerrahi Uzmanı
20 Mart 1968’de İzmir’de doğan Prof. Dr. Tansu Erakgün, orta öğrenimini Saint Joseph Koleji’nde ve Lise öğrenimini Karşıyaka Gazi Lisesi’nde tamamladıktan sonra 1986 yılında girdiği Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 1992 yılında mezun oldu. Aynı yıl Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı’nda asistanlık eğitimine başladı. 1997 yılında uzman...
Hakkımda Videolar YayınlarHer iki tipte de hasta merkezi görmesini kaybeder. Kitap okumak, telefon numaralarını ya da elindeki parayı ayırt etmek, yüzüne baktığı kişiyi tanımak, televizyon izlemek zorlaşır.
Sarı nokta hastalığı genellikle 50’li yaşlardan sonra ortaya çıkar ancak görme kaybı sıklıkla 60-65 yaş üzerinde oluşur. Rahatsızlık hastanın günlük hayatını oldukça zorlaştırır.
İleri yaş, hipertansiyon, genetik faktörler, sigara kullanımı, antioksidan maddelerden fakir beslenmek, uzun süre güneş ışığına maruz kalmak bu hastalığa yol açabilir. Bu sebepler arasında genetik faktörler önemli bir yere sahiptir.
| Kullanım Amacı | İleri düzey yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD) gibi merkezi görme kaybı yaşayan hastalarda merkezi görüşü iyileştirmek için kullanılır |
| Endikasyonlar | Her iki gözde ileri makula dejenerasyonu, diğer tedavilere yanıt alınamayan hastalar |
| Uygulama Yöntemi | Cerrahi olarak göz içine yerleştirilir (genellikle bir göze uygulanır), standart katarakt cerrahisinden daha büyük bir kesi gerektirir |
| Avantajları | Merkezi görüşün arttırılması, hastanın günlük yaşam kalitesinde belirgin iyileşme |
| Dezavantajları | Ameliyat karmaşıklığı, derinlik algısında azalma, periferik görüşte daralma, adaptasyon süreci |
| Ameliyat Sonrası Takip | Rehabilitasyon süreci (görsel adaptasyon için eğitim), düzenli göz kontrolleri |
| Olası Komplikasyonlar | Enfeksiyon, kornea ödemi, göz içi basınç değişiklikleri, retina dekolmanı, lens yer değişikliği |
| Kullanım Kısıtlamaları | Tek göze uygulanır, hastanın periferik görüşünün kısıtlanmasına neden olabilir, her hasta için uygun değildir |
| Görsel Sonuçlar | Merkezi görmede artış, okuma ve yüz tanıma gibi işlevlerde iyileşme ancak tam normal görme sağlanamaz |
Tedavi Seçenekleri
Ani görme kaybına yol açan yaş tip sarı nokta hastalığının tedavisinde birkaç tedavi seçeneği mevcuttur.
Özellikle son yıllarda geliştirilen göz içi enjeksiyonlar, yani iğne tedavisi kanamanın ortadan kaldırılması için son derece etkili bir tedavi yönetimidir.
Fakat buna rağmen gecikmiş olgularda, tedaviye dirençli olgularda ve bazı kuru tip sarı nokta hastalıklarında merkezi görmenin kaybı kaçınılmazdır. Bu duruma gelmiş hastalarda başka bir tedavi seçeneği ne yazık ki yoktur.
Bu genellikle her iki gözü de etkileyen bir rahatsızlıktır. Her iki gözün de görmesinin çok azaldığı bir durumda hastanın günlük hayatını idame ettirmesi çok zor olmaktadır.
Dürbün/ büyüteç gözlükler
Yardımcı görme aletleri olarak anılan özel gözlükler ile büyüteç etkisi yaratılarak kısıtlı da olsa bir nebze görme artışı sağlanabilmektedir.
Bu gözlüklere teleskopik gözlükler denmektedir. Bir çeşit dürbün fonksiyonu görmektedir.
Teleskopik gözlüklerle hastanın uzak ve yakını görmesi kısmen mümkün olabilmektedir. Ancak hastaların bu gözlüğe uyum sağlamaları çok güç olmaktadır. Bu gözlüklerin görme alanları çok dar olup hasta anahtar deliğinden bakar gibi görmektedir.
Hastaların bu gözlüklere uyum sağlama oranları yüzde 10’dur. Merkezi görmesi kuvvetlenmekle birlikte, çevresel görme ortadan kalktığı için gözlükle hareket edip yürümesi mümkün değildir.
Oysa ki sarı nokta hastalığında hasta baktığı yeri göremese de etrafı görebilmektedir. Ama dürbün gözlük takıldığında günlük hayatını kolaylaştıran çevresel görme ortadan kalkar.
Teleskopik Göziçi Lensleri
Kullanımları zor olan dürbün gözlükler yerine son yıllarda benzer bir mantıkla teleskopik göz içi lensleri geliştirilmiştir. Bunlar da minyatür teleskopik lens olarak adlandırılmaktadır.
Gözlük olarak kullanılan teleskopların göz içine uyarlanmış şeklidir. Hastanın avantajı teleskopik gözlüklerde yaşanan çevresel görmeden mahrum olma durumu yaşanmamasıdır.
Hasta hem merkezi hem de çevresel görmeyi yapabilmektedir. Bu sistemde öncelikle hastanın katarakt ameliyatı geçirmemiş olması gerekmektedir. Çünkü teleskopik göz içi lensleri katarakt cerrahi uygulanarak göz içine yerleştirilmektedir.
Fakoemülsifikasyon yöntemi ile hastanın merceği alındıktan sonra biri yüksek artı değerde, biri de yüksek eksi değerde iki adet lens göz içine yerleştirilmektedir.
Bu lensler hem mevcut görüntüyü büyütmekte, hem de görüntüyü prizmatik etki ile hastalıklı görme merkezinden daha sağlıklı bir retina bölgesine taşımaktadır. Yani hastaya yeni bir sarı nokta oluşturulmaktadır.
Bu ameliyata karar vermeden önce bu ameliyattan hastanın yararlanıp yararlanmayacağını saptamak üzere, prizmatik teleskopik simülasyon muayenesi yapılmaktadır.
Hastanın mevcut görmesi artarsa bu ameliyattan da fayda görmesi beklenir. Ameliyatın ardından ise hastanın bu lenslerden maksimum derecede faydalanabilmesi için bir rehabilitasyon uygulanabilmektedir.
Sarı nokta hastalığı dışında, bazı doğuştan makula hastalıkları, yüksek miyopiye bağlı görme merkezi hasarı gibi görme merkezinde geri dönüşü olmayan harabiyet yapan birtakım hastalıklarda da başarılı sonuçlar alınabilmektedir.
Teleskopik Göz İçi Lens Ameliyatı Yaptıranların Yorumları
Prof.Dr. Tansu Erakgün hasta yorumları için Google Maps‘e göz atabilirsiniz.
Türkiye’de Teleskopik Göz İçi Lens Ameliyatı Yapan Doktorlar
Türkiye'de Teleskopik Göz İçi Lens Ameliyatı, alanında deneyimli göz doktorları tarafından uygun alt yapıya sahip hastanelerde yapılır.
Blog Yazıları
Konak/İzmir’deki Kliniğimiz
Kaynakça:
https://entokey.com/telescopic-intraocular-lenses/
Agarwal, A., Lipshitz, I., Jacob, S., Lamba, M., Tiwari, R., Kumar, D. A., & Agarwal, A. (2008). Mirror telescopic intraocular lens for age-related macular degeneration: design and preliminary clinical results of the Lipshitz macular implant. Journal of Cataract & Refractive Surgery, 34(1), 87-94.
