Multifokal mercekler, katarakt ameliyatı sırasında doğal lensin yerine yerleştirilen ve hem yakın hem uzak görmeyi sağlayan yapay lenslerdir. Bu mercekler, gözlük ihtiyacını azaltarak hastalara daha konforlu bir görme deneyimi sunar. Uygun hasta seçimi kritik öneme sahiptir.
Multifokal mercek çeşitleri, difraktif, refraktif ve hibrit tasarımlar şeklinde sınıflandırılır. Her bir tasarım, farklı odaklanma mesafelerinde avantajlar sunar. Hekim, hastanın yaşam tarzı ve beklentilerine göre en uygun mercek tipini belirlemelidir.
Multifokal mercek sonrası adaptasyon süreci, bazı hastalarda ışık yansımaları, halo veya kontrast kaybı gibi geçici yan etkilerle ilerleyebilir. Göz beyni bu yeni görme sistemine zamanla uyum sağlar. Bu süreç kişiden kişiye değişiklik gösterir.
Multifokal mercek ameliyatı, özellikle presbiyopi ve kataraktı olan hastalar için çift yönlü çözüm sunar. Gözlükten bağımsız yaşam isteyen bireylerde başarı oranı yüksektir. Ancak gözde başka hastalıklar varsa, multifokal lens önerilmeyebilir.

Prof. Dr. Tansu Erakgün
Retina Hastalıkları ve Vitreoretinal Cerrahi Uzmanı
20 Mart 1968’de İzmir’de doğan Prof. Dr. Tansu Erakgün, orta öğrenimini Saint Joseph Koleji’nde ve Lise öğrenimini Karşıyaka Gazi Lisesi’nde tamamladıktan sonra 1986 yılında girdiği Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 1992 yılında mezun oldu. Aynı yıl Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı’nda asistanlık eğitimine başladı. 1997 yılında uzman...
Hakkımda Videolar Yayınlar| Kullanım Amacı | Katarakt ameliyatı sonrası hem uzak hem yakın (veya orta) mesafede gözlüksüz iyi görme sağlamak |
| Endikasyonlar | Kataraktı olan ve gözlük bağımlılığını azaltmak isteyen, presbiyopi tedavisi isteyen hastalar |
| Uygulama Yöntemi | Katarakt cerrahisi sırasında doğal lensin çıkarılıp multifokal göz içi lensin yerleştirilmesi |
| Avantajları | Uzak, yakın ve orta mesafede gözlüksüz görme olanağı, günlük aktivitelerde gözlük ihtiyacının azalması |
| Dezavantajları | Gece ışıklarında parlamalar, halkalar (halolar), kontrast duyarlılıkta azalma, bazı hastalarda uyum zorluğu |
| Ameliyat Sonrası Takip | Düzenli göz muayeneleri, görsel adaptasyon süreci, reçeteli damlalar kullanımı |
| Olası Komplikasyonlar | Göz içi enfeksiyon, arka kapsül opasifikasyonu, retina dekolmanı, göz içi basınç değişiklikleri |
| Kullanım Kısıtlamaları | Diyabetik retinopati, ileri makula hastalığı, ciddi astigmatizma veya retina hastalıkları olanlarda tercih edilmez |
| Görsel Sonuçlar | Hem uzak hem yakın görmede genellikle başarılı sonuçlar, gözlük bağımlılığı önemli ölçüde azalır |
Ameliyat İçin Kullanılacak Merceğe Nasıl Karar Veriliyor?
Göz ameliyatı için kullanılacak merceğin seçimi, göz muayenesi sonucu elde edilen verilere ve sonuçlara dayanır. Göz muayenesi sırasında, doktorunuz gözünüzü inceler ve gözünüzdeki görme kusurunun türünü ve şiddetini belirler. Doktorunuz, ameliyat için hangi merceğin kullanılacağını belirlemek için gözünüzdeki görme kusurunu ve gözünüzdeki diğer faktörleri değerlendirir. Örneğin, gözünüzdeki diğer sağlık sorunları ve gözünüzdeki diğer dokuların durumu gibi faktörler de ameliyat için kullanılacak merceğin seçiminde dikkate alınır. Ameliyat için kullanılacak merceğin seçimi, göz muayenesi sonucu elde edilen verilere dayanır ve doktorunuz tarafından yapılır.
Hangi hastalar multifokal mercek için uygundur?
Multifokal mercekler, teoride çok avantajlı görünmekle birlikte her hasta için uygun olamayabilir. Cerrahi sonrası noktasal ışıkların (lamba gibi) etrafında hale oluşumları, ara mesafelerde uyum problemleri, güneş ışığı ya da araba farı gibi ışıklarda saçılma ve kamaşma olabilir.
Bu şikayetler büyük oranda geçicidir, 3 ila 6 ay içinde gerilemesi beklenir. Hastaların bir kısmında ise bu şikayetler kalıcı olabilir. Son yıllarda geliştirilen trifokal mercekler ile bu şikayetlerin hafiflediği, özellikle ara mesafe problemlerinin azaldığı bildirilmektedir.
Multifokal merceklerle ilgili en önemli konu hasta seçimidir.
Multifokal mercek için uygun hasta kriterleri (kesin endikasyon olmamakla birlikte daha iyi sonuç alınacak hastalar):
– Gözlükten kurtulmak için güçlü istek duyanlar
– Fazla eleştirel olmayan, daha ‘kaygısız’ kişiler
– Çok keskin bir yakın ve uzak görme beklentisi olmayanlar
– Hipermetrop ya da çok yüksek miyop kırma kusuru olanlar
Multifokal mercek için olumsuz sayılabilecek hasta kriterleri (kesin olmamakla birlikte memnuniyetsiz olabilecek hastalar)
– Ameliyat sonrası gözlük kullanmayı fazla dert etmeyen, gözlükten kurtulmak hedefi olmayan hastalar
– Çok fazla eleştirel olup, gerçekçi olmayan beklentilere sahip kişiler
– Çok keskin bir yakın ve uzak görme beklentisi olanlar
– Önceden miyop olan kişiler (bu hastaların yakın görmeleri genellikle son derece iyidir ve multifokal mercek ile görme kalitesi, beklentisinin altında kalabilir)
– Gece araba kullanmak zorunda olan, bilgisayar ile çok uğraş gerektiren işlerde çalışanlar
– Görme merkezinde problem olan hastalar (sarı nokta hastalığı, diyabete bağlı makula ödemi gibi)
Multifokal/trifokal mercek ile katarakt ameliyatı, uygun hasta seçildiği takdirde son derece kullanışlı, hasta memnuniyeti yüksek bir yöntemdir. Ancak hasta seçimi burada önemli bir faktördür.
| Multifokal mercekler hakkında bilmeniz gerekenler | |
| Tanım | Multifokal mercekler, katarakt ameliyatı veya refraktif lens değişimi sırasında göz içine yerleştirilen ve hem yakın hem de uzak görme problemlerini düzeltmek için tasarlanmış intraoküler lenslerdir. |
| Endikasyonlar | Katarakt, presbiyopi (yaşa bağlı yakın görme bozukluğu), miyopi (uzağı görememe), hipermetropi (yakını görememe). |
| Prosedür | Katarakt ameliyatı veya refraktif lens değişimi sırasında doğal göz merceğinin çıkarılarak multifokal merceğin yerleştirilmesi. |
| Anestezi Türü | Lokal anestezi (genellikle göz damlası şeklinde). |
| İşlem Süresi | Yaklaşık 15-30 dakika. |
| Başarı Oranı | Yüksek başarı oranı; çoğu hasta hem yakın hem de uzak mesafelerde gözlüksüz net bir görüşe sahip olur. |
| Riskler ve Komplikasyonlar | Enfeksiyon, kanama, mercek dislokasyonu, göz içi basıncında artış, görsel yan etkiler (parlama, haleler). |
| İyileşme Süresi | Genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişir. Tam iyileşme birkaç hafta sürebilir. |
| Avantajları | Gözlük veya kontakt lens ihtiyacını azaltır veya ortadan kaldırır, geniş bir mesafe aralığında net görme sağlar. |
| Alternatif Tedaviler | Monofokal lensler, torik lensler (astigmatizmayı düzeltir), gözlük veya kontakt lens kullanımı. |
| Takip ve İzlem | Ameliyat sonrası düzenli göz kontrolleri, göz içi basıncının ve mercek pozisyonunun izlenmesi. |
| Yaşam Tarzı Değişiklikleri | Göz sağlığını korumak için düzenli göz muayeneleri, UV korumalı güneş gözlüğü kullanımı, sağlıklı beslenme. |
| Ön Tedavi Hazırlıkları | Göz muayenesi, refraksiyon testi, genel sağlık değerlendirmesi, ameliyat öncesi ilaç kullanımı. |
| Prosedür Sonrası Bakım | Göz damlalarının düzenli kullanımı, ağır aktivitelerden kaçınma, doktorun önerdiği şekilde göz hijyenine dikkat etme. |
Multifokal lens kimlere uygulanmaz?
Tedavilerin genel olarak belirli şartlara sahip olması nedeniyle multifokal lens kimlere uygulanmaz sorusu tedavi için önemlidir. Multifokal mercekler, katarakt ameliyatı sırasında doğal merceğin yerine takılan yapay lenslerdir. Bu lensler, yakını ve uzağı net görmek için farklı odak noktalarına sahip merceklerdir. Multifokal lensler, katarakt ameliyatı olan birçok kişi için uygun bir seçenek olabilir ancak bu lenslerin bazı kişilere uygulanması önerilmez. Multifokal mercekler, gözün odaklama yeteneğine müdahale ettiğinden bazı göz problemleri olan kişilere uygulanmamalıdır. Özellikle, retina hastalıkları, glokom veya kuru göz gibi göz problemleri olan kişilerde multifokal mercekler önerilmemektedir.
Yüksek derecede astigmatizması olan kişilerde de multifokal merceklerin uygulanması uygun olmayabilir. Diğer taraftan, yaşlılıkla birlikte artan katarakt sorunu yaşayan kişiler için multifokal mercekler, yakın ve uzağı net görmelerini sağlayan tek bir mercek ile daha iyi bir görüş elde etmelerini sağlayabilir ancak hangi lensin kişi için uygun olduğuna karar vermek için doktorla konuşulması ve göz muayenesi yaptırılması önemlidir. Özetle, multifokal mercekler genellikle katarakt ameliyatı geçiren kişiler için uygun bir seçenek olsa da bazı göz problemleri olan kişilerde bu merceklerin uygulanması uygun olmayabilir. Bu nedenle, uzman doktorun önerilerine ve göz muayenelerine dikkat edilmesi önemlidir.
Katarakt ve astigmatizma
Gözün kornea denilen şeffaf cam kısmı (saat camı gibi) gözün en önemli kırıcı ortamıdır. Yapı olarak küreseldir (bir futbol topunun yüzeyine benzer). Eğer bir ekseni diğerinden daha basık olursa astigmatizma oluşur (Amerikan futbol topuna benzer).
Aslında hemen her gözde değişik derecelerde astigmatizma bulunur, hiçbir kornea mükemmel bir küre yüzeyi gibi değildir. Belli bir derecenin üzerinde astigmat için gözlük kullanmak gerekebilir.
Kabaca 0.75D (diyoptri) üzerindeki astigmata sahip bir katarakt hastasında ameliyatta konan standart göz içi mercekler tam bir astigmat düzeltmesi yapmaz. Ameliyat sonrasında da belli bir oranda astigmat kalır.
Eğer hasta uzak gözlüğü kullanmak istemiyorsa takılan standart mercek hastayı memnun etmeyebilir. Bunun için torik mercek denilen astigmatlı mercek kullanmak gerekir.
Bu mercekler hastanın göz ölçümleri göz önüne alınarak özel olarak üretilir. Bunun için doktorun hastayla tüm olası alternatifleri konuşması gerekir.
Torik mercek takılan bir katarakt hastası, uzak gözlüğünden muaf olacağını, ancak yakın gözlük kullanacağını bilmelidir.
Astigmatizma konusu, multifokal mercekler için de bir problemdir. Eğer 0.75D üzerinde bir astigmat varsa, düz multifokal mercekler ile görme performansı iyi olmaz. Hem multifokal, hem de torik (astigmatlı) mercek tercih edilmelidir.
Görüldüğü gibi katarakt cerrahisi sonrası gözlüksüz bir yaşam mümkün olmakla birlikte bunun birçok farklı koşulu ve yöntemi mevcuttur.
Hastanın öncelikle gerçekçi beklentiler içinde olması ve ne istediğini bilmesi gerekir. Doktorun da hastasını olası sonuçlar ve beklentiler konusunda bilgilendirmesi gereklidir.
Multifokal Göz İçi Lens (MFIOL) Ameliyatı Yaptıranların Yorumları
Prof.Dr. Tansu Erakgün hasta yorumları için Google Maps‘e göz atabilirsiniz.
Türkiye’de Multifokal Göz İçi Lens (MFIOL) Ameliyatı Yapan Doktorlar
Türkiye'de Multifokal Göz İçi Lens (MFIOL) Ameliyatı, alanında deneyimli göz doktorları tarafından uygun alt yapıya sahip hastanelerde yapılır.
Multifokal Göz İçi Lens (MFIOL) Ameliyatı Fiyatları Ne Kadar ?
Multifokal Göz İçi Lens (MFIOL) Ameliyatı fiyatları ameliyatın yapılacağı hastane, hastanın durumu ve diğer faktörlere göre değişkenlik göstermektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Multifokal mercekler kimler için uygun değildir?
Yoğun gece araç kullananlar, retina hastalığı olanlar veya astigmatizması yüksek bireyler multifokal merceklerden beklenen verimi alamayebilir. Göz yapısı ve yaşam tarzı seçimde belirleyicidir.
Multifokal mercekler gece görüşünü olumsuz etkiler mi?
Bazı kişilerde multifokal mercek sonrası gece ışıklarda parlama, harelenme ve kontrast kaybı görülebilir. Bu yan etkiler zamanla azalabilir ancak tamamen geçmeyebilir.
Multifokal mercekler ile tam gözlüksüz yaşam mümkün mü?
Çoğu hasta hem uzağı hem yakını gözlüksüz görebilir, ancak çok küçük yazıları okumak veya düşük ışıkta çalışmak için gözlük gerekebilir. Başarı oranı kişisel faktörlere bağlıdır.
Multifokal mercek sonrası adaptasyon süreci ne kadar sürer?
Beynin yeni görme sistemine alışması birkaç hafta ila birkaç ay sürebilir. Bu süreçte ara sıra bulanıklık veya denge sorunları yaşanabilir, ancak genellikle geçicidir.
Multifokal mercekler kataraktla birlikte mi uygulanır?
Evet, genellikle katarakt ameliyatı sırasında göz içi doğal mercek çıkarılır ve yerine multifokal yapay mercek yerleştirilir. Aynı işlemle hem katarakt tedavisi hem gözlük ihtiyacı azaltılmış olur.
Multifokal mercek taktıranlarda lazer ameliyatına ihtiyaç olur mu?
Nadir durumlarda, mercek sonrası hafif kırma kusurları kalabilir. Bu durumda lazer ile düzeltme yapılabilir. Ancak çoğu hasta ek işleme ihtiyaç duymadan iyi görüş sağlar.
Multifokal merceklerin fiyatı neden daha yüksektir?
Bu mercekler ileri teknolojiyle üretilir ve çok odaklı yapıları nedeniyle daha fazla hassasiyet gerektirir. Ayrıca cerrahinin deneyimi de maliyeti etkiler.
Multifokal mercekler astigmatizmayı da düzeltir mi?
Standart multifokal mercekler astigmatizmayı düzeltmez. Ancak torik multifokal mercekler ile astigmatizma da tedavi edilebilir. Doğru mercek seçimi ön muayenede belirlenir.
Multifokal mercekler sonrası bulanık görme normal midir?
İyileşme sürecinde geçici bulanıklık olabilir. Ancak uzun süren bulanıklık, arka kapsül opasifikasyonu ya da uyumsuzluk gibi durumları işaret edebilir. Doktor kontrolü şarttır.
Multifokal mercek ameliyatı geri alınabilir mi?
Teknik olarak mercek değişimi mümkündür ancak riskli ve zordur. Bu yüzden ön değerlendirme çok önemlidir. Hasta beklentileri ve göz yapısı detaylı şekilde analiz edilmelidir.
Multifokal Göz İçi Lens (MFIOL) Ameliyatı Ne Kadar Sürer?
Multifokal göz içi lens (MFIOL) ameliyatı, katarakt ameliyatına benzer şekilde gerçekleştirilir ve genellikle 15 ila 30 dakika arasında sürer. Ameliyat sonrası iyileşme süreci birkaç gün içinde başlasa da, gözün yeni lense tam uyum sağlaması birkaç hafta sürebilir.
Multifokal Göz İçi Lens (MFIOL) İçin Hangi Bölüm Veya Doktora Gidilir?
Multifokal göz içi lens (MFIOL) uygulamaları için Göz Hastalıkları (Oftalmoloji) bölümüne başvurulmalıdır. Katarakt ve refraktif cerrahi konusunda uzmanlaşmış göz doktorları, MFIOL değerlendirmesi ve uygulamasını gerçekleştirir.
Blog Yazıları
Konak/İzmir’deki Kliniğimiz
Kaynakça:
https://en.wikipedia.org/wiki/Progressive_lens
Alio, J. L., Plaza-Puche, A. B., Férnandez-Buenaga, R., Pikkel, J., & Maldonado, M. (2017). Multifocal intraocular lenses: an overview. Survey of ophthalmology, 62(5), 611-634.
