Sarı Nokta Hastalığı Gençlerde Görülür Mü?

Sarı nokta hastalığı, yaşa bağlı makula dejenerasyonu olarak da bilinir ve genellikle 50 yaş ve üzeri yetişkinlerde görülen bir göz hastalığıdır. Ancak, bazı durumlarda gençlerde de görülebilir. Bu durum, genellikle kalıtsal bir faktörün rol oynadığı bir şekilde gerçekleşir.

Sarı nokta hastalığı, makula adı verilen gözün merkezindeki bölgeyi etkiler. Makula, retinanın bir bölümüdür ve net görüntü oluşturmak için ışığı odaklar. Sarı nokta hastalığı, makula üzerindeki küçük bir lezyon veya dejenerasyonun bir sonucu olarak gelişir ve bu da merkezi görüşü etkiler.

Sarı nokta hastalığının belirtileri, merkezi görüşün bulanık veya bozulmuş olduğunu hissetmek olabilir. Bu hastalık ayrıca renkleri farklı bir şekilde görme, görüş alanındaki boşluklar veya boşluklar hissetme ve hatta körlük ile sonuçlanabilir.

Gençlerde sarı nokta hastalığına neden olan faktörler arasında genetik yatkınlık, göz yaralanması, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve sigara içmek sayılabilir. Bununla birlikte, gençlerde sarı nokta hastalığı görülme sıklığı, yaşlı popülasyona kıyasla çok daha düşüktür.

Sarı nokta hastalığı teşhisi, bir göz doktoru tarafından yapılır. Hastalık genellikle makula üzerindeki lezyonların veya dejenerasyonun bir sonucu olarak teşhis edilir. Bununla birlikte, doktorlar, sarı nokta hastalığının gençlerde görülme sıklığı çok düşük olduğu için, belirtileri fark eden genç hastaları başka hastalıkların olası nedenleriyle de kontrol edebilirler.

Sarı nokta hastalığının tedavisi, hastalığın derecesine ve nedenine bağlıdır. Erken teşhis edilirse, tedavi seçenekleri arasında gözlük, göz damlaları veya lazer tedavisi gibi non-invaziv yöntemler yer alabilir. Daha ileri durumlarda, göz cerrahisi veya ilaç tedavisi gerekebilir.

Sarı Nokta Hastalığının Gençlerde Gözlemlendiği Durumlar Nelerdir?

Sarı nokta hastalığı (AMD), retina tabakasının sarı noktası adı verilen merkezi bölgesinde meydana gelen hasar nedeniyle görme kaybına neden olan bir hastalıktır. Genellikle 50 yaşın üzerindeki kişilerde daha sık görülür, ancak nadir durumlarda gençlerde de ortaya çıkabilir.

Gençlerde sarı nokta hastalığına neden olan faktörler şunlardır:

• Genetik Yatkınlık

Genetik yatkınlık, bir bireyin belirli bir hastalık veya sağlık durumuna yatkın olduğu anlamına gelir. Bu yatkınlık, kişinin genetik yapısından kaynaklanan özelliklerle ilişkilidir ve ailesel geçiş gösterir. Yani, ebeveynlerinden veya diğer yakın akrabalarından birinde sarı nokta hastalığı varsa, bireyin de aynı hastalığa yakalanma riski artar.

Genetik yatkınlık, bazı hastalıklar için daha yüksek risk taşıyan bireyleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu hastalıklar, kalıtsal genetik bozukluklar veya çok faktörlü genetik etkiler nedeniyle ortaya çıkabilirler. Kalıtsal genetik bozukluklar, bir genin mutasyonuna bağlıdır ve çocuğun anne veya babasından miras alınır. Çok faktörlü genetik etkiler ise, birden fazla genin veya çevresel faktörlerin etkisi nedeniyle oluşur.

AMD, özellikle ailesinde bu hastalık olan kişilerde daha sık görülür. Ancak, AMD’nin tam olarak neyden kaynaklandığı bilinmemekle birlikte, birçok farklı genetik faktörün etkisi olduğu düşünülmektedir.

• Yüksek Miyop

Yüksek miyop, miyopinin bir türüdür ve genellikle şiddetli miyop olarak da adlandırılır. Miyopi, gözlerin uzaktaki nesneleri net olarak görmekte zorlanması durumudur. Yüksek miyop ise, genellikle -6 diyoptriden daha güçlü bir miyopi derecesi olan kişileri ifade eder.

Yüksek miyop, genellikle genetik faktörlerin etkisiyle oluşur. Yani, ailesinde yüksek miyop olan kişilerin çocuklarında bu sorunun görülme olasılığı daha yüksektir. Ancak, çevresel faktörler de yüksek miyop riskini artırabilir. Örneğin, uzun süreli yakın mesafede çalışmak, az ışıkta okumak veya düşük kaliteli aydınlatma koşullarında çalışmak, yüksek miyop riskini artırabilir. Yüksek miyop da ileri dönemlerde sarı nokta hastalığına neden olabilmektedir.

• Sigara Kullanımı

Sigara içmek dünya çapında yaygın bir alışkanlıktır. Sigara içmek, birçok sağlık sorununa neden olabilen zararlı bir davranıştır. Sigara içindeki kimyasallar, insan vücudunda birçok organ sistemine zarar verir. Özellikle sarı nokta oluşumunda sigaranın ciddi bir etkisi olabildiği gözlemlenmiştir.

• Diğer Hastalıklar

Bu hastalıklar, genellikle vücudun bir veya daha fazla sistemini etkileyen farklı etiyolojik nedenlerden kaynaklanabilir. Bu hastalıklar, nedenleri, belirtileri ve tedavileri bakımından çok farklılık gösterir. Bazı hastalıkların hem ileri dönemlerde hem de genç dönemlerde sarı nokta hastalığına sebep olan durumlar oluşturabilmektedir.

Sarı nokta hastalığı ciddi bir hastalıktır ve görme kaybına neden olabilir. Özellikle yaşlı tip sarı nokta hastalığı, hızlı bir şekilde ilerleyebilir ve ciddi görme kaybına neden olabilir. Bu nedenle, hastalığın erken teşhis edilmesi ve tedavi edilmesi önemlidir.

Sarı nokta hastalığı, dünya genelinde 50 yaşın üzerindeki kişilerde en sık görülen görme kaybı nedenidir. Bu hastalık, yaşlı insanların %30’unu etkiler. Hastalık genellikle yavaş ilerleyen bir seyir gösterir ve sinsi bir şekilde ilerler.

Tedavi seçeneği olmayan ileri evre sarı nokta hastası eğer katarakt ameliyatı olmadıysa teleskopik mercek ameliyatı görmesini artıran bir tedavi yöntemi olabilir. Yeni nesil göz içi teleskopik lensler sayesinde görme merkezinde oluşan görüntüyü yaklaşık x3 kat büyüterek daha geniş bir alanda görüntü oluşmasını sağlar. Bu sayede hastanın merkezde var olan kör noktası daha küçük bir alan kaplamış olur. Hasta göremediği ayrıntıları, büyümüş görüntü sayesinde kör noktanın etrafından görebilir hale gelir.

Sıkça sorulan sorular

Kaynakça: Cortês, I., Livieratos, I. C., Derks, A., Peters, D., & Kormelink, R. (1998). Molecular and serological characterization of Iris yellow spot virus, a new and distinct tospovirus species. Phytopathology, 88(12), 1276-1282.

Prof. Dr. Tansu Erakgün

 

Prof. Dr. Tansu Erakgün, retina hastalıkları ve vitreoretinal cerrahi alanında 30 yıla yakın deneyime sahip bir göz hastalıkları profesörüdür. İzmir’deki Özel Kaşkaloğlu Göz Hastanesi’nde retina dekolmanı, diyabetik retinopati, makula hastalıkları ve katarakt cerrahisi gibi ileri düzey tedaviler uygulamaktadır.

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olan Prof. Dr. Erakgün, aynı kurumda göz hastalıkları uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra akademik kariyerinde hızla yükselerek 2004’te doçent, 2010’da profesör unvanını almıştır. Antwerp, Frankfurt ve Duisburg’daki ileri retina cerrahisi merkezlerinde eğitimler alarak uluslararası düzeyde deneyim kazanmıştır.

Prof. Dr. Erakgün, dünya literatürüne giren “Erakgun Spatula Knife” ve “Erakgun Snare” adlı cerrahi aletlerin tasarımcısıdır. Bu yenilikçi cihazlar, vitreoretinal cerrahinin global gelişiminde önemli bir kilometre taşı olmuştur. Bugüne kadar 15.000’in üzerinde cerrahi operasyon gerçekleştiren Prof. Dr. Erakgün, bilimsel çalışmaları ve klinik başarılarıyla Türkiye’de ve dünyada oftalmoloji alanında saygın bir otorite olarak kabul edilmektedir.

Aktif üyesi olduğu kuruluşlar arasında Türk Oftalmoloji Derneği, European Vitreoretinal Society (EVRS) ve American Academy of Ophthalmology (AAO) bulunmaktadır.